KAFKA´YA GRİ YAKIŞIR

Kafka, sözcük seçimleri, oyunbaz cümleleri ve farklı göndermeleri nedeniyle çevirmenleri her zaman zorlamıştır. Die Verwandlung adlı kısa romanı, tercüme edildiği her dilde küçük ya da büyük bir tartışma yaratmıştır örneğin. Türkçede Değişim ya da Dönüşüm adıyla yayınlandığını hatırlatırım. Bir tür başkalaşmadan söz edildiği için ‘dönüşüm’ daha uygun görünüyor ama farklı adlandırmalar yapılmış. Yakınlarda aynı romanın Dönüşüm adıyla bir çizgi roman uyarlaması çıktı (Yurt Yayınları, 2010), İngilizceden çevrildiğinden, alt başlık olarak The Metamorphosis yazılmış. Türkçede başkalaşım anlamında kullanılıyor metamorfoz.

Romanın ilk cümlesinde geçen ‘ungeziefer’ sözcüğünün çevirisi de tartışmalıdır. Kafka, bir haşereden belki bir böcekten söz ediyor ama insekt dememiş özellikle. İğrenilen, uzak durulan, insanı rahatsız eden bir ‘şeyle’ okuru baş başa bırakıyor. Türkçe çevirilerde böcek denilmiş genellikle, bunu eksik bulan ve uzun uzadıya tartışan çevirmenler vardır. Çizgi roman uyarlamasının böylesi bir sorunu yok. Çünkü Gregor Samsa’nın sıkıntılı rüyasından uyandığında neye dönüştüğü zaten ‘gösteriliyor’. Zırh gibi sert sırtı, boğum boğum karnı olan şeyi, uyarlamayı yapan çizer Peter Kuper’in tahayyülüyle görüyoruz. Bir hamamböceği mi? Evet, olabilir.

Çocukluğumda, yetmişli yılların TRT günlerinde, hafızamda yer eden bir tartışma programı izlemiştim. Tartışmacılardan biri, beni düşündüren ve yıllarca aklımda cevap yetiştirdiğim bir iddia öne sürmüştü. Çizgi roman çocukların hayal kurmasını engelliyordu, ‘öyle güzel kar yağıyordu ki’ cümlesi resmedilmemeliydi ve zaten resmedilemezdi buna göre. Dünyanın en iyi ressamı bile bunu başaramazdı, çizgi roman edebiyata ikame edilirse çocukların hayal güçleri kadükleşecekti. İlkokuldaydım, Adana’da yaşayan bir mektup arkadaşım hiç kar görmediğini, hep kartopu oynamak istediğini yazmış, bana kar yağdığında neler yaptığımı sormuştu. Arkadaşımın hayalindeki kış resmine ne kadar katkım olmuştur bilemem ama uzun uzadıya anlatmıştım kızakla nasıl kaydığımı, buz yüzünden yokuş çıkamayan otomobilleri, zincirleri… Kardanadam’ın kömür karası gözlerini… Yıllar sonra, aklım başka türden bir feylesofluğa meylettiğinde fark etmiştim. Dil, ne kadar kapsayabilir ki gerçekliği? Benim kış hikâyem gerçeği mi ‘resmediyordu’ yoksa okuduğum kitaplar, seyrettiğim filmler ya da dinlediğim hatıralardan damıtılmış melez bir tahayyül müydü? Bilirsiniz, Don Quijote başka bir gerçeklikte yaşadığı için komiktir. Hayal âleminde dolanır, olağandışı olana hemencecik seyirtiverir. Oysa ‘hay Allah nelere inanıyor’ dediğimiz trajikomik adam bir edebiyat kahramanıdır; romanların içinde kaybolan ‘şövalyeyi’ anlatan bir romanı okumaktayızdır, bunu unuturuz. Çünkü roman kendi gerçeklik düzlemini kurmuş, yarattığı vehimle bizi fethetmiştir. ‘Öyle güzel bir gerçeklik yağmaktadır ki’ Don Quijote’nin üstüne, ince ince…

Samsa’nın bir sabah birdenbire bir ‘ungeziefer’e dönüşmesi olağandışıdır. Onun sahiden bir böcek olup olmaması çok da önemli değildir Kafka için. Bize bu dönüşümün gerekçesini anlatmaz, her nasılsa olmuştur işte. Samsa, durumunu kabullenir, yeni hayat şartlarına göre yaşamaya başlar. Ailesi başlangıçta bu felakete üzülse de giderek arka odadaki o böcekten kurtulmaya çalışır olur, acıma hislerini kaybetmişlerdir. Roman öyle bir yönlendirir ki bizi başlangıçtaki olağandışı dönüşümü önemsemez oluruz, dönüşüm ‘gerçektir’, hepimizin başına gelecek kadar sıradandır. Lukacs, Macaristan 1956’da tutuklanınca, yorumlarında yanıldığını fark ederek yanı başında dikilen subaya dönüp “Kafka ne kadar gerçekçiymiş” dediği rivayet edilir, bu hadisenin sahiden yaşanmış olması gerekir mi doğrusu emin değilim.

Çizgi romanlar, fantastik olanın içinde büyüyüp serpilmiştir. ‘Gerçeği başka yerde arayın’ diyen bir düzlemde var olmuşlardır. Samsa’nın neye dönüştüğünü okura bırakan bir muğlâklığa başvurulmaz o sebeple, basit ya da sakil diyelim, o ölçüde teşhircidirler. Kafka’nın Dönüşüm’deki olağanüstülükle başlayıp normalleşen anlatım seyri çizgi romanlarda genellikle ters yönde işler. Peter Parker’ı laboratuardaki örümcek ısırdığı için olağanüstü birine dönüşmüştür vs. Kafka’nın çevirisini tartışanlar ya da çizgi romanı azımsayanlar, uyarlamadan muhtemelen hoşlanmayacaklardır ama ben yine de onlara alternatif çizgi roman dünyasındaki Kafka ilgisinden söz etmek isterim. 1970’li yıllardan itibaren yükselen entelektüel arayışlarda, sonraki Grafik Roman akımında önemli referanslardan biri olmuştur Kafka. Örneğin uyarlamanın çizeri 1958 doğumlu Peter Kuper, neredeyse otuzbeş yıldır çizgi roman dünyasında varolan bir sanatçı, Kafkaesk olarak tanımlanabilecek bir tarzı var. Zaten sadece Dönüşüm’ü değil Kafka’nın pek çok hikâyesinin çizgi roman uyarlamasını da yaptı (Give İt Up, 1995). Bir fikir verir mi bilmiyorum ama Upton Sinclair uyarlamaları da yaptı. Bizde Şikago Mezbahaları adıyla yayınlanan The Jungle’ın nasıl bir roman olduğunu bilenler bilmeyenlere anlatsın. Kuper, anaakım çizgi roman anlatılarının dışında duran, modern medyanın bizi içine gömdüğü klişelerle didişen, otoriteyle uzlaşmayan, galipler ve yönetenlere güvenmeyen bir yerde durarak anlatır anlatacağını. Bir başka ifadeyle Kafka ya da Sinclar’i, tarzına yakın bulduğu için uyarlıyor çizgi romana. Çalışması, Kafka ve Dönüşüm olduğu için Türkçede yayınlanıyor ama Peter Kuper’in de bir yaratıcı olduğu unutulmamalı. Bu uyarlamaları ticari nedenlerle kotarmış değil, ilk günlerinden itibaren benzer nitelikte hikâyeler üretiyor. Doğrusu hiçbir zaman çok satar bir isim olmadı, röportajlarından ve üretimlerinden anlaşıldığı kadarıyla bunu da pek umursamıyor. Karanlık kareleri seviyor, özellikli bir sevimsizlik kullanıyor. Korku, endişe, sıkıntı, kasvet çıkıyor sayfalarından. Bana sorarsanız Kuper, ‘öyle güzel yağıyordu ki kar” resmini çizemez (!) ama onun için huzursuzluğun ressamıdır diyebilirim, üstelik Kafka’ya da yakışır bu grilik.

Radikal Kitap, 13.8.2010

Mafyanın ölüme mahkûm ettiği adam

Gila BENMAYOR

Roberto Saviano, Camorra Mafyası’nın kirli ilişkilerini, kanlı hesaplaşmalarını ortaya serdiği cesur kitabı için Napoli’de kahraman ilan edilmeyi beklerken tüm aksine bu toplumda "satılmış" ve "istenmeyen adam" durumuna düştü.

İtalyan gazeteci-yazar Roberto Saviano ölüme mahkûm.

Napoli mafyası Camorra onun ölüm fermanını imzalamış.

Saviano’nun Camorra Mafyası’nı araştırarak kaleme aldığı "Gomorra" kitabı 2006 yılında piyasaya çıkmış.

Sadece İtalya’da 1.2 milyon satmış.

Başlığı İncil’deki "Sodom ve Gomore"den esinlenmiş olan kitabın filmi Cannes’da Jüri Büyük Ödülü’nü kazanmış.

Şimdi Hollywood yolunda.

Kısaca Roberto Saviano 29 yaşında zengin ve ünlü bir adam.

Ama onu televizyonda görenler 29 değil, 39 yaşında gösterdiğini söylüyor.

Zira kitabı yayınlandığından beri hayatı değişmiş.

Camorra’nın kitap piyasaya çıkar çıkmaz yağdırdığı ölüm tehditleri üzerine iki yıldan beri gece gündüz polis gözetiminde.

Eskiden Vespa’sıyla dolaştığı yollarda zırhlı bir arabayla seyahat etmek zorunda.

İSTENMEYEN ADAM

Napoli’de oturduğu apartmanın sakinleri "mafya evi basar" diye öylesine korkmuş ki, evini terk etmek zorunda kalmış.

Şimdi oturacak bir ev bulmakta zorlanıyor.

Polis eşliğinde gezdiği kiralık evlerde kapılar yüzüne kapatılıyor.

İsmi Napoli’de dehşet uyandırıyor.

Camorra Mafyası’nın kirli ilişkilerini, kanlı hesaplaşmalarını ortaya serdiği cesur kitabı yüzünden Napoli’de "kahraman" ilan edilmeyi beklerken tam aksine "satılmış" ve "istenmeyen adam" durumuna düştüğünü fark ediyor.

İki yıl önce "Napoli’yi asla terk etmem. Mayfaya direneceğim" diyen Saviano bugün kaçma noktasında.

Tek başına Camorra’ya meydan okuyamayacağını fark etmiş nihayet.

"Camorra’ya karşı mücadeleye tüm Avrupa katılmalıdır. Fransa, Finlandiya, İspanya, Almanya bu mafyadan etkilenen ülkeler arasında. Güç birliği yapmazsak mücadeleyi kaybederiz" diyor.

Saviano ilk kez 13 yaşında iken Napoli sokaklarında mafyanın infaz ettiği bir ölüyle karşılaşmış.

Beynine kazınmış o sahneyle 26 yaşında önemli bir çalışmaya imza atmış.

BEDELİ ÖZGÜRLÜĞÜ

Kendisinden çok daha yaşlı, deneyimli meslektaşlarının 30 yılda çözemediği kanlı ilişkileri çözmüş.

Ama karşılığında özgürlüğünden olmuş.

Saviano, yazmış ya da söylemiş olduklarından ötürü ölüm tehditleri alan Salman Rüşdi ya da Orhan Pamuk gibi bir süreliğine ABD’ye gitmek istiyor.

Besbelli, Camorra karşısında yelkenleri suya indirmiş.

Şaka değil.

Mafya da, radikal dinciler ya da milliyetçiler kadar insana dünyayı dar edebiliyor.

İfade özgürlüğünü, yaşam özgürlüğünü elinden alabiliyor.

Orhan Pamuk dahil altı Nobel Edebiyat ödüllü yazarın, İtalya Hükümeti’ne yönelik açık mektupta dile getirmiş oldukları destek arkasında olsa da Saviano, mafya korkusunun sindirmiş olduğu bir toplumda yalnız bir adam.

29 yaşında yaşlanmış, kaygılı bir adam.

Napoli’den selamlar: Gomorra

Cannes’da Büyük Ödül’ü kucaklayan ve bugün Filmekimi’nde galası yapılacak olan Gomorra, festivalin en iddialı yapımlarından biri. Bir edebiyat uyarlaması olan film, mafyanın kirli işlerini ortaya çıkarıyor.

Başarılı İtalyan yönetmen Matteo Garrone imzasını taşıyan film, bir kitap uyarlaması. Roberto Saviano’nun çok satan romanından beyazperdeye uyarlanıyor ve kitaba bağlı kalınarak çekilmiş bir yapım. 1979 doğumlu genç yazar Saviano, gazeteci-yazar olmasının verdiği üslubu, kitabında da devam ettiriyor. Napoli mafyasından yola çıkan kitap, yayımlandığı günden beri İtalya’da olay yaratıyor. Öyle ki, yazar, Napolili mafya babalarından tehditler almaya başlıyor. Neyse ki İçişleri bakanlığı duruma el koyuyor ve Saviano’ya her gittiği yerde özel korumalar eşlik ediyor. Kitabında kullandığı cesur anlatım ve güçlü duruşunu bozmaması sayesinde, günümüzün en önemli filozof ve yazarlarından biri olan İtalyan efsanesi Umberto Eco tarafından “ulusal kahraman” ilan ediliyor. Napoli doğumlu yazar, Gomorra ile pek çok prestijli ödülün sahibi oluyor. Tam 42 dile çevrilen kitap, İtalya’da yalnızca ocak ayında 1 milyon 200 bin satıyor ve Almanya, Fransa, Finlandiya, Hollanda, İspanya ve İsveç’te çok satanlar listesine girmeyi başarıyor.

Kitabın bu başarısını gözardı etmeyen başarılı İtalyan yönetmen Matteo Garrone ise, eseri beyazperdeye uyarlamaya karar veriyor. İlk uzun metraj filmini 1997 yılında çeken sinemacı, öncesinde de Silhouette / Siluet adlı kısa filmiyle de ödül almayı başarıyor. İtalya’nın Napoli kentindeki mafyavari gizli suç örgütü Camorra’nın etrafında dönen film, şehirde her gün yaşanan ve artık kanıksanmış şiddet olaylarına parmak basıyor. Kendini, sağladığı uyuşturucu trafiği, topladığı haraçlarla ve şantaj paraları ile finanse eden örgüt, İtalya’nın en eski suç organizasyonu olma özelliği taşıyor. Gomorra, örgütün hakimiyetini koruduğu bu zalim ve yozlaşmış dünyada, binlerce cinayet ve sayısız suçun sorumlusu olan, İtalya dışında Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de de varlığını sürdürebilmiş Camorra’nın hesabına çalışan beş adamın hikayesini birbirine bağlayan vahşi ve epik bir film. Gerçekçi, büyüleyici ve ürkütücü bir tarzda çekilen Gomorra, bu kanlı örgütün içyüzünü ve işlerin nasıl döndüğünü izleyicilerle paylaşıyor. Bununla da kalmayan yapım, İtalya’daki moda, çöp toplama ve uyuşturucu trafiği gibi çeşitli iş kollarının nasıl pisliğe bulaştığını gözler önüne sererken, siyaset ve finans sektörünün de işin içinde olduğunu sinemaseverlere hatırlatıyor.

Son yılların yetenekli yönetmenleri arasında gösterilen Matteo Garrone, adeta büyük yönetmenlerin bir sentezi. Hitchcockvari uzun sekanslar, Ken Loachvari bir oyuncu yönetimi, Stanley Kubrick’i akıllara getiren ses müziğin akılcı kullanımı, Sergio Leone tarzı dolly kullanımı, Garrone’nin bu ustalardan etkilendiğini ama kendi tarzını yaratma çabasında olduğunu düşündürüyor izleyenlere. Francis Ford Coppola, Brian de Palma ve Martin Scorsese gibi ‘üstad’ların başladığı işi bitiriyor Matteo Garrone… Son yıllardaki en iyi mafya filmi kabul edilen Gomorra, neorealizm ve epik anlatımı başarıyla kullanıyor. Başrollerdeki performansları beğeni kazanan Toni Servillo, Gianfelice Imparato, Mario Nazionale ve Salvatore Cantalupo’dan oluşan kadrosu ile Gomorra, 2008 Cannes Film Festivali’nde kazandığı Büyük Ödülü sonuna kadar hak ediyor.

MAFYA NEDEN ÇÖP  SEVER?

Ayşe ÖZEK KARASU

Roberto Saviano 28 yaşında bir Napolili. Mafya düğünlerinde garsonluk yapıp, korsan tekstil atölyelerinde çalıştıktan sonra örgütlü suç şebekesi Camorra’nın hikayesini yazıyor.

 KİTAP

Saviano´nun gösterdiği gibi çürüyen bir sistemin artık tamir edilebilmesi mümkün değildir. ´Gomorra´yı okurken akla sık sık Türkiye´nin gelmesi bundandır

Haluk Hepkon

Kökeni hakkında bir sürü rivayet bulunan ´mafya´ kelimesi 1860´lı yıllarda kullanılmaya başlanıyor. O dönemde kelime esas olarak Sicilya ile sınırlıdır. Daha sonraları, hem kelime hem de temsil ettiği örgütlenme genişleyerek çeşitleniyor. Sicilya mafyasının ABD´deki koluna Cosa Nostra deniyor. İtalya´nın Calabria bölgesindeki örgütlenmenin ismi N´drangheta oluyor. Roberto Saviano´nun kitabı Gomorra ise Napoli bölgesinde faaliyet gösteren Camorra´yı konu alıyor.

Napoli sadece İtalya değil Avrupa açısından da son derece önemli bir liman. Dolayısıyla burada etkili bir suç örgütünün faaliyetleri neredeyse bütün dünya ekonomisi açısından belirleyicidir. Saviano´nun bu fazla bilinmeyen yapıyı en ufak ayrıntısına kadar incelemesi müthiş bir olaydır. Ama işin daha da ilginç bir yönü vardır. Gomarra´yı okurken kapitalizm ve mafya arasındaki ilişkilerin hangi noktaya geldiğini anlamak mümkün hale gelmektedir.

Saviano kitabında Camorra adının sadece polisler, gazeteciler, sorgu hakimleri ve senaryo yazarları tarafından kullanıldığını, örgüt mensuplarınsa daha çok ´sistem´ demeyi tercih ettiklerini belirtiyor. Kendilerini ´girişimci iş adamları´ olarak tanıtmaya pek bir meraklı bu güruhun adam öldürmek için ´servis´ öldürülen insanlar içinse ´parça´ kelimelerini kullanmaları tesadüf değildir. Mesele haraç almanın ya da gasp çetesi olmanın çok ötesindedir. Saviano, Camorra örneğinden hareketle kapitalizmin nasıl giderek daha fazla suça, ölüme ve uyuşturucuya bağlı bir ekonomi haline geldiğini gözler önüne seriyor. Gomorra´nın önemi ve benzer kitaplardan farkı da budur.

Gomorra yayımlandığı ilk günden itibaren İtalya´da ve Avrupa´da büyük bir yankı uyandırdı. Saviano ise aldığı tehditler yüzünden 2006 yılından beri hayatını saklanarak sürdürüyor. Gomorra´yı okurken yazarın bu durumu önceden tahmin ettiği anlaşılıyor. Nitekim bölgede değişen fazla bir şey yoktur. Çok değil bir ay öncesinde gazetelere yansıyan bir haberde Camorra´nın arsızlığı iyice ele alarak toplantılarını karakollarda düzenlediği belirtiliyordu. Habere göre Camorra mensupları polis arabasıyla adam kaçırıyor, karakolda kokain çekerek etrafa telefonlar ediyorlar. Yakışanı budur! Günümüzde sistem kendisini ancak ´sistem´ ile koruyabiliyor. Bu şartlar altında Saviano´nun illegaliyeti seçmesi ve mafyanın karakollara yerleşmesi kaçınılmazdır.

Anlatılan senin hikâyendir
Roberto Saviano tanığı olduğu çürümeyi ifade edebilmek için kutsal kitaplardaki Gomorra´ya gönderme yapıyor. Ama çürüme artık tek bir şehirle sınırlı değildir. Eski Ahit´te dendiği gibi "alçaklık ademoğulları arasında yükselince kötüler her yanda dolaşıyor." Bu yüzden Saviano´nun hikâyesi bizleri de yakından ilgilendirmektedir. 2004 yılında Ankara Ticaret Odası tarafından yaptırılan Hayatımız Mafya başlıklı inceleme bu durumu kanıtlıyor. Söz konusu araştırmaya göre Türkiye´de yeraltı ekonomisi 60 milyar doları, yani milli gelirin dörtte birini bulmaktadır. Bu miktar aynı zamanda 2004 yılı bütçesinin yarısı anlamına geliyor. Kamu yatırımı için konan her dört tuğladan birisi yasadışı örgütlere gitmektedir.

Mafyalaşma süreci için 1980´li yılları bir milattır. Zaman içerisinde KİT´ler, SSK, parasız eğitim sistemi ortadan kalktıkça mafya daha da güçlü bir biçimde ortaya çıkıyor. Siyasilerin isimlerinin uyuşturucuyla, nükleer madde kaçakçılığıyla ya da Susurluk Olayı´nda olduğu gibi yeraltı dünyasının karanlık isimleriyle anılmasından da anlaşılacağı gibi küreselleşme Türkiye´de de ´sistemi´ güçlendirmektedir. Giderek uyuşturucuya bağımlı hale gelen ekonomiyi üretenler değil vurguncular, hortumcular, spekülatörler yönetmektedir. Eşkiya hem dünyada hem de Türkiye´de hükümdar olmaya başlamıştır. Saviano´nun kitabının da gösterdiği gibi tamamen çürüyen, insana ve doğaya düşman hale gelen sistemin artık tamir edilebilmesi mümkün değildir. Gomorra´yı okurken insanın aklına sık sık Türkiye´nin gelmesi bundandır. Gözlerimizi yukarılara çevirmenin zamanı gelmiştir. Çünkü bütün dünyanın ´Gomorra´ haline geldiği bir zamanda kurtuluş ancak ateş ve kükürtle yıkanmaktan geçmektedir.

21/12/2007

Son okuduğum kitap, tanıtımı için yazılan notta "Türkiye´de yaşayan ve Masonların Büyük Üstatları arasında yer alan" diye kendisinden söz edilen Tamer Ayan´a ait. "1986´da Nur´a kavuştu" deniliyor Jeoloji ve Jeofizik mühendisi Tamer Bey için... Vefa Locası´nın 2006 yılından itibaren ´tebenni etmiş´ üyesiymiş... ´Mimar Sinan´ dergisi editörü olduğuna göre meslektaşımız da sayılabilir.

Okuduğum 500 küsur sayfalık ´Atatürk ve Masonluk: Kalbimizde Saklı Kalan´ adlı kitap pek çok yönden ilginç. Masonlar ile ilgili yazılmış neredeyse bütün eserleri eleştirel bir gözle okumuş Tamer Ayan; localarda mevcut belgeleri de değerlendirmiş... Ortaya Masonların ´resmi tarihi´ kabul edilebilecek bir kitap çıkmış...

O halde Cumhuriyet dönemi öncesindeki çapraz ilişkilere dair satırlarını dikkatle okuyalım: "Özellikle Masonluğun, kendi ilkelerine zahiren taban tabana zıt gibi görünen siyaset ve din erbabı ile aynı amaçta birleşmesinden dolayı; kısaca Cemiyet adı verilen İttihatçılar ve çeşitli tarikatların (Bektaşiler, Melâmiler, Mevleviler) mensupları Mason Localarına üye olabilmiş ve serbestçe girebilmişlerdir. / Hatta bir Mason, biri İttihatçı ve diğeri Tarikatçı olmak üzere iki ayrı kimliği daha rahatlıkla taşıyabilmiştir. (..) Nitekim İttihat ve Terakki kurucularının tamamı Bektaşi, çoğu Masondur." (s. 116-17).

Kitabın bence en değerli yönü, yazarın, sözün nereye gideceğini fazla hesaplamadan kendi yaklaşımına destek çıkacağını düşündüğü hemen her ayrıntıyı vermesidir.

Devam edelim: "İttihat ve Terakki, daha doğrusu bu cemiyetin özünü teşkil eden Osmanlı Hürriyet Cemiyeti, bazı Mason locaları ile iç içe denilebilecek kadar ilişkili olmuştur. İttihat ve Terakki´nin özümseyip uygulamaya çalıştığı Hürriyet-Eşitlik-Kardeşlik şeklindeki Fransız ihtilâl sloganının konuşulması ve uygulaması için, Batı uygarlığı ürünü Locaların hürriyetçi ve insan haklarını gözeten havası, Cemiyet üyelerine son derece uyumlu geldiği gibi; Masonluğun geneldeki zulme ve monarşlara karşı mücadele ve masum insanları hürriyete kavuşturma ideali; Cemiyet´in İstanbul istibdadına karşı sürdürdüğü benzer eylemle tamamen örtüşmüştür." (s. 122).

Burada hayli dolambaçlı bir dille anlatılan, Mason İttihatçıların, yabancı devletlerdeki biraderlerinin teşvikiyle ve İstanbul´a karşı isyan eden azınlık biraderleriyle el ele vererek İmparatorluğun parçalanmasına katkıda bulundukları değilse nedir Allah aşkına?

Bir sonraki cümle konuyu daha da açıyor zaten: "Mason Localarının bu desteğinde, Rumeli´deki azınlıkların Osmanlı Devleti´ne karşı sürdürmekte oldukları istiklal mücadelesini destekleyen Avrupa devletlerinin kendi Mason obediyanslarından doğrudan ve etkili biçimde yansıyan duygusal ve eylemsel katkılarını da göz ardı etmemek gerekir."

´Günümüz Ulusalcılarının ataları´ İttihatçılar neler yapmışlar böyle.

En büyük komutan kimdi?

Emre Aköz

Elif Tanrıyar    20 Ocak 2011

Çizer Robert Crumb´ın adı Türkiye´de pek duyulmamış olsa da, memleketi ABD´de durum tam tersi. Crumb, ABD´nin en önemli çizerleri arasında gösteriliyor; genel akım çizgi romanlara bir karşı duruş olarak ortaya çıkan ´yeraltı çizgi roman´ (comix) akımının öncülerinden. Aynı zamanda müzisyen de olan Crumb, 1980´lerin başında yazar Charles Bukowski ile birlikte çalıştı. Sinemaya da uyarlanan, ödüllü American Splendor serisinin de illüstrasyonlarını yaptı. Ancak Crumb´ın ünü, Tevrat´ın ´yaratılış´ bölümünü anlattığı ve dört yıl üzerinde çalıştığı The Book of Genesis (2009) adlı çizgi romanının yurtdışında yayımlanmasıyla ABD sınırlarını aştı; zira kitap hayli tepki topladı. İşte söz konusu bu çizgi roman, şimdi Türkiye´de okurlarla buluştu.

CRUMB ÇİZİNCE İŞ DEĞİŞTİ
Yurt Kitap-Yayın tarafından yayımlanan Genesis çizgi roman, Tevrat´ın ´yaradılış´ kısmının ilk 50 bölümünü kapsıyor. The Book of Genesis, 2009´un sonlarında İngiltere´de piyasaya çıktığında, özellikle Hıristiyan kesimlerce eleştirilmiş ve tepki çekmişti. Peki neden bu denli kızmışlardı? Esasında Tevrat ve İncil gibi kutsal kitapların çizgi romanlaştırılarak daha geniş kitlelerce okunmasının sağlanması ilk kez rastlanan bir şey değil. Üstelik kitabın metinlerinde de Tevrat´ın orijinalinden herhangi bir sapma bulunmuyor. Ancak işin rengi, çizerinin Robert Crumb olmasından dolayı değişiyor. 1943 doğumlu Crumb, provokatif kişiliği, çizimlerinde erotizme hayli yer vermesi, kimilerine göre kadın düşmanı olması ve gençliğinde sürdürdüğü bohem hayatıyla tanınan biri. Ancak bu ´sivri´ kişiliğinin yanı sıra otoriteler, çizim ve özellikle de çizgi roman konusunda bir deha olduğu konusunda birleşiyor. Kitabın Türkiye´deki yayıncısı, Yurt Kitap- Yayın´ın editörü ve grafikeri Ali İmren, yurtdışındaki tepkilere ilişkin olarak, "Kullanılan ana metin ve konuşma balonları bire bir Tevrat´tan, değiştirilmeden alınmıştır. Zaten çizer de kitabın ön sözünde ´metnin aslına sadık kalıp metni kelimesi kelimesine aktardım´ diyor. Kitap yurtdışında tepkiler aldı, ama bunlar yürüyüşlere, yakıp yıkma tarzı saldırılara dönüşmedi" diyor. İmren, Genesis´in tepki almak yerine, Türkiye´de ilgi göreceğini de düşünüyor.